است ، وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً « 1 » ؛ و نعمت‌هاى ظاهر و باطن خود را براى شما فراوان نمود . به همين دليل بشر قادر نيست كه نعمت‌هاى خدا را بشمارد زيرا احاطه به حدود آن را ندارد : وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها « 2 » ؛ و اگر نعمت‌هاى خدا را شماره كنيد قادر به احصاء آن نخواهيد بود . 2 . مطالعهء جنايت : الثانى : مطالعة الجناية و الوقوف على الخطر فيها ، و التشمير « 3 » لتداركها ، و التخلّص من رقها و طلب النجاة بتمحيصها . دوم اينكه سالك بايد گناهان خود را مورد مطالعه قرار دهد و بر مضرات آن واقف شود و كمر همت براى جبران گناهان ببندد و خود را از ذلت گناهان رهائى بخشد و با تطهير نفس در پى نجات و رستگارى خود برآيد . 3 . شناخت عمر گرانمايه : الثالث : الانتباه لمعرفة الزيادة و النقصان فى الايام التنصّل عن تضييعها و النظر الى الضن بها اتدارك فائتها و تعمير باقيها . سومين بحث پيرامون يقظه ، شناخت سود و زيان ايام عمر است و سالك بايد از اينكه عمر به بطالت طى شود خود را خلاصى بخشيد و در صرف عمر گرانمايه بخل بورزد و آنچه را كه به بطالت از دست داده جبران كند و باقيمانده عمر را غنيمت بشمارد . لذا عارف شيرازى مىگويد : عمر بگذشت به بىحاصلى و بو الهوسى * اى پسر جام ميم ده كه به پيرى برسى كاروان رفت و تو در راه كمينگاه بخواب * وه كه بس بى خبر از غلغل چندين جرسى

--> ( 1 ) . لقمان / 20 ( 2 ) . ابراهيم / 14 ( 3 ) التشمّر ( نسخهء كاشانى )